Σχολιάκι 422 (18-8-2018) Δεκαπενταύγουστος…

Πόλη έρημη! Πόλη τού Δεκαπενταύγουστου. Όταν όλα, μα όλα, νομίζεις πως σου ανήκουν, είναι δικές σου όλες οι διαστάσεις, οι μεγάλοι και οι μικροί δρόμοι, οι πλατείες, οι άδειες αθλοπαιδιές, οι πεζόδρομοι και όποιοι άλλοι χώροι γεμίζουν με ανθρώπους τις άλλες ημερομηνίες… Ο Δεκαπενταύγουστος μάς βάζει σε σκέψεις και προκαλεί συνειρμούς τής φαντασίας!
Άδεια πόλη! Το θέαμα είναι από δυσάρεστο έως σχεδόν τρομακτικό. Ιδιαίτερα σε μια πολύβουη πόλη όπως η Αθήνα, όπου η ανθρωποθάλασσα και η αυτοκινητοθάλασσα παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στις ζωές μας.
Η άδεια πόλη με τρομάζει και η θέα της με πάει σε τοπία ερημικά, η έννοια του «άδειου χώρου» με συγκλονίζει επειδή, ό,τι υπάρχει και ό,τι έχει στηθεί είναι για χρήση. Ένα θέατρο, ένας κινηματογράφος, ένα γήπεδο, ένας συναυλιακός χώρος, ένα σχολείο, ένα φοιτητικό αμφιθέατρο, ένα ψυχαγωγικό κέντρο, ένα συνεδριακό κέντρο, ένας κήπος… Όλα για χρήση. Για παιδιά, νέους, γέρους, για ζώα, για λουλούδια, δέντρα, θάμνους… Ό,τι ζει και αναπνέει.
Δεν υπάρχει χειρότερο θέαμα από ένα εγκαταλειμμένο, άδειο, έρημο σπίτι.
Έτσι και η άδια από ανθρώπους πόλη. Είθισται η πόλη τής Αθήνας (και άλλων πόλεων βεβαίως) να ερημώνουν τον Δεκαπενταύγουστο, ίσως για να στοχάζονται οι ποιητές (…). Όσοι λίγοι μένουν απολαμβάνουν την επαναλαμβανόμενη…. μοναδικότητα τής κάθε χρονιάς να δουν την πόλη γυμνή από τα έμψυχα όντα και τις μηχανές που τα πλαισιώνουν.
Θυμάμαι την ημερομηνία 21 Απριλίου του 1967. Ήταν η πρώτη ημέρα τής Χουντικής εγκαθίδρυσης στην επικράτεια. Οι ανακοινώσεις από τα τότε έντυπα, τα ραδιόφωνα και τις λιγοστές τηλεοράσεις που υπήρχαν, διαλαλούσαν την απαγόρευση της κυκλοφορίας μετά από κάποια βραδινή ώρα. Όποιος κυκλοφορούσε θα συλλαμβανόταν. Το τοπίο ερήμωσε. Ήταν η πρώτη φορά που είδα τελείως άδεια πόλη και με εντυπωσίασε. Το τοπίο περιείχε αγριότητα και πρόσφερε πολλή ανασφάλεια και πολύ φόβο. Το θέαμα των άδειων δρόμων προσέθετε στην ήδη ταραγμένη, λόγω των γεγονότων, συναισθηματική κατάσταση και ψυχική ερημιά και ο καθένας μας μπήκε στην ψυχολογική προετοιμασία να ακούσει την πόρτα του να χτυπάει, όχι από τον… γαλατά.
Μπορώ να πω πως κάθε Δεκαπενταύγουστο αυτές οι εικόνες τής άδειας πόλης μού επιβάλλουν τέτοια δυσάρεστα συναισθήματα, τα οποία δεν μπορώ να αποβάλλω. Ο καθείς με τις εμπειρίες και τα βιώματά του.
Ο Δεκαπενταύγουστος είναι γιορτή τής… μαζικής εξόδου, των διακοπών και χρονικό σημείο εκκένωσης των πόλεων. Στο κέντρο και την περιφέρεια της Αθήνας οι έρημοι δρόμοι δηλώνουν πως η καρδιά τού καλοκαιριού χτυπάει κι εδώ. Είναι κάτι σαν ορόσημο, το οποίο σημαίνει πως η επόμενη μέρα είναι σημείο αντίστροφης μέτρησης και επιστροφής στην εργασία και τα προβλήματα της καθημερινότητας. Οι καλοκαιρινές άδειες τελειώνουν και η αγορά καλείται να λειτουργήσει και πάλι με το προσωπικό στη θέση του για την αγωνία τής επόμενης περιόδου. Η μαθητική κοινότητα προετοιμάζεται ψυχολογικά, για το ξεκίνημα της νέας σχολικής περιόδου.

Θεωρητικά και καιρού επιτρέποντος, οι χειμερινοί χώροι θα προγραμματίσουν τις εκδηλώσεις τους, τις συνεργασίες τους, τις παραστάσεις που θα ανεβάσουν, τις ταινίες, τις συναυλίες, οι εκδοτικοί οίκοι τις νέες εκδόσεις, το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ θα ζωντανέψουν τον κόσμο των καφενείων και οι διαφημίσεις, με τον δικό τους τρόπο, θα μας υποδεικνύουν την…. αναγκαιότητα των προϊόντων για να τα καταναλώσουμε ως είθισται. Με λίγα λόγια, η ζωή συνεχίζεται…
Α, ξέχασα! Είναι και η πολιτική και οι πολιτικοί! Είναι μέρος τής λειτουργίας τού συστήματος, για να μην πω πως είναι το ίδιο το Σύστημα… Σε λίγες μέρες, στη Θεσσαλονίκη, ο πρωθυπουργός θα κινήσει το νήμα τής επόμενης ημέρας των εξελίξεων προσπαθώντας να βρει λύση στα τόσα προβλήματα. Οι αντιπολιτευόμενες στρατηγικές θα οργανωθούν και πάλι για το λεγόμενο «θερμό φθινόπωρο» και το ρολόι τής ιστορίας θα συνεχίσει να γράφει τη δική του διαδρομή…
Όλα θα είναι και πάλι εδώ. Γιαυτό λέω πως ο Δεκαπενταύγουστος δεν είναι ένα απλό σημείο τού χρόνου. Περιέχει «μυστικά» και περίεργα, που όμως δεν είναι ούτε μυστικά, ούτε περίεργα.

Η άδεια πόλη, ίσως να βολεύει επειδή μπορώ να περάσω από το ένα πεζοδρόμιο της Πανεπιστημίου στο απέναντι, δίχως να κοιτάξω αν περνάνε αυτοκίνητα, αλλά, το βαθύτερο νόημα της ημέρας αυτής είναι, για τους θρησκευόμενους η γιορτή τής Παναγίας και για όλους η μεγάλη αναπνοή για να πάρουν το απαραίτητο οξυγόνο το οποίο θα τους οδηγήσει ξανά στην καθημερινότητα και στη σκληρή πραγματικότητα.
Ναι, η πόλη αδειάζει για να ξαναγεμίσει… Μην ανησυχείτε. Οι πόλεις, εντέλει, δεν πρόκειται να χάσουν τον ουσιαστικό χαρακτήρα τους…

Νότης Μαυρουδής

Advertisements
Posted in σχολιακια | Leave a comment

Σχολιάκι 421 (6/8/2018) Πενθούντες και ΜΜΕ.

Μέσα σε όλη τη θλιβερή κατάσταση των ημερών, που θα τις ονομάσω «σκοτεινές», θα ήθελα να αναφερθώ και σε μια αντίδραση την οποία θεωρώ πως είναι σοβαρή και θετική απόφαση:
Αναφέρομαι στο αίτημα των οικογενειών των τραγικών θυμάτων των πυρκαγιών τής Ανατολικής Αττικής προς τα ΜΜΕ, να μην παραβρεθούν και να μην καλύψουν δημοσιογραφικά τις κηδείες. Να τους αφήσουν μόνους σε αυτή την τόσο δύσκολη και γεμάτη πόνο στιγμή…
Η άρνηση αυτή περιέχει ενδιαφέρουσες πτυχές. Δεν είναι αψυχολόγητη αλλά ώριμη απόφαση ανθρώπων, οι οποίοι, ως φαίνεται, γνωρίζουν καλά την… διάθεση κορακιού των τηλεοπτικών μέσων, τα οποία έχουν αποδείξει ποικιλοτρόπως την αναλγησία τους, καθώς και την ακόρεστη επιθυμία τους να… κλέβουν συναισθήματα από χαροκαμένους συγγενείς θυμάτων. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει την δημοσιογραφική… ηλιθιότητα να ρωτά: «Μετανιώσατε για το έγκλημά σας;», «Πώς αισθάνεστε για το δυστύχημα που προκαλέσατε» ή «τι αισθανθήκατε όταν βρέθηκε το… καρβουνιασμένο σώμα τής μητέρας σας;»
Ερωτήσεις, κενές περιεχομένου, γύρω από ανείπωτα και δραματικά, τα οποία, την ήδη υπάρχουσα τραγικότητα, την τραβάνε σαν λάστιχο για να στοχεύσουν στα νούμερα θεαματικότητας…
Γνωστά τα κόλπα στο χώρο τής τηλεοπτικής… μπίζνας που, δεκαετίες τώρα, προσβάλει, ταλαιπωρεί τη χώρα και το λαό της, που έχει καταντήσει εύκολη λεία ενός, κατά μεγάλο μέρος, κατευθυνόμενου καθημερινού παιχνιδιού…

Προ ημερών, αναλογιζόμενος τήν παράκληση των οικογενειών των θυμάτων, έγραψα και ανάρτησα στο fb το παρακάτω μικρό κειμενάκι:

«ΠΕΝΘΟΥΝΤΕΣ ΚΑΙ ΜΜΕ: ομοφωνία των οικογενειών των θυμάτων από τις καταστροφικές πυρκαγιές στο Μάτι, να ζητούν και γραπτώς από τα ΜΜΕ να σεβαστούν το βαρύ πένθος τους και να μην προσέλθουν στις κηδείες, είναι δείγμα π ο λ ι τ ι σ μ ο ύ ! Μακριά από δημοσιότητες και άστοχα λογύδρια, από στεφάνια επισήμων, από «τυχαίες» προσελεύσεις των τοπικών αρχόντων, τα πολυποίκιλα μετά θάνατον ταρατατζούμ…
Ζητούν να πενθήσουν μόνοι τον δικό τους άνθρωπο και να μην αφήσουν την κηδεία να γίνει… κοσμικό γεγονός.
Ζητούν να γίνει σεβαστή αυτή η ιδιαίτερα προσωπική στιγμή μεταξύ τού ζώντος και του νεκρού…
Ζητούν να βιώσουν την απελπισία τους στη σιωπή και μακριά από τα φώτα.
Ζητούν να αφεθούν στον πόνο τους,  για να αποχαιρετήσει η θλιμμένη τους ψυχή τον άνθρωπό τους που χάθηκε….
Η άρνησή τους προς τα ΜΜΕ είναι ώριμη σκέψη μιας κοινωνίας κουρασμένης από την ανούσια δημοσιότητα και απ’ ό,τι άλλο εκπροσωπεί το «Φαίνεσθαι» κι όχι το «Είναι». Ας γίνει αφορμή αυτοκριτικής των μέσων, για τη μελλοντική σχέση τους με τον κόσμο.
Εάν βγαίνει κάτι… «θετικό» από αυτή την τραγωδία, είναι οι συλλογικές αλληλέγγυες συμπεριφορές, καθώς και η αξιοπρέπεια, το ήθος των πενθούντων, αρκεί να τις παρατηρήσουμε στις λεπτομέρειες τους…

Επιτρέψτε μου να αναπτύξω το ζήτημα των ΜΜΕ και να αναφέρω κάποιες  λεπτομέρειες, έστω και κοινότυπες.
Τα ΜΜΕ από τη φύση τους μοιάζουν να είναι οι… κουτσομπόλες τής γειτονιάς. Είναι αδηφάγα όντα που απλώνονται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη, για να συλλέξουν και να δημοσιεύσουν κάθε πληροφορία επί παντός επιστητού, ακόμα κι αν αυτή η πληροφορία εισχωρεί σε απαγορευτικές περιοχές και διατάξεις, όπως τα προσωπικά δεδομένα…
Είναι γεγονός πως τα ΜΜΕ (κυρίως το μέρος τής τηλεοπτικής και διαδικτυακής πραγματικότητας) έχουν χάσει τα «πρέπει» και τα «γιατί» της δημοσιογραφίας, στον βωμό μιας οποιαδήποτε θέασης. Ιδιαίτερα σε εποχές όπου το ανθρώπινο δράμα (μεταναστεύσεις, προσφυγιά, εμπόλεμες ζώνες, φωτιές, πλημμύρες, σεισμοί, θεομηνίες κλπ), θα πρέπει να τα αναφέρεις και να πληροφορήσεις, συγχρόνως όμως θα πρέπει να επιλέξεις, με γνώμονα την δεοντολογία, εκείνο το οποίο θα προστατέψει την αντικειμενικότητα και την σοβαρότητα του γεγονότος, όπως αυτό καθορίζεται από τους κανόνες που έχουν τεθεί, όχι άσκοπα.
Αυτό ακριβώς το σημείο είναι δύσκολο όπως φαίνεται για τα κανάλια. Ο κομματικός ανταγωνισμός, τυφλός και διχαστικός από τη ρίζα του όπως είναι, παραβιάζει τα όρια και τις «ευπρέπειες» του  savoir vivre. Η συνήθης, σε άλλες περιπτώσεις, παραβίαση του ιδιωτικού χώρου, στο θέμα της ταφής των θυμάτων τής πυρκαγιάς, η κίτρινη δημοσιογραφία βρέθηκε αντιμέτωπη με την απαγόρευση των συγγενών κι έτσι ο πανάρχαιος σεβασμός στους νεκρούς αυτή τη φορά δεν παραβιάστηκε…
Το πρόχειρο παράδειγμα, το οποίο μας φανερώνει την ηθική κατάπτωση και την  παραβίαση αυτονόητων κανόνων, είναι η ανάρτηση έμπειρης δημοσιογράφου παρακαλώ, η οποία όχι μόνο υποστήριξε την δημοσίευση φωτογραφιών με καμένα παιδάκια, αλλά το έπραξε κιόλας το ανοσιούργημα… Και το παράδειγμα, δυστυχώς, δεν είναι μεμονωμένο…

Δεν γνωρίζουμε βεβαίως κατά πόσο θα ενδιαφερθούν τα ΜΜΕ για τις αντιδράσεις, αν σταθούν στο πρόβλημα της συλλογικής συνείδησης και της κατανόησης των μηνυμάτων που λαμβάνονται από την κοινωνία. Το παράδειγμα της παράκλησης των οικείων για σεβασμό στη μνήμη των νεκρών τους, ώστε το τραγικό θέμα να μείνει  μακριά από τηλεθέαση και εκμετάλλευση, είναι ένα… ράπισμα και οφείλουν (τα ΜΜΕ) να προβληματιστούν βαθύτατα.

Δεν χωράει αμφιβολία πως η προσφορά τής ραδιοτηλεοπτικής ενημέρωσης στα μεγάλα θέματα καταστροφών, είναι, σε πολλές περιπτώσεις, μεγαλειώδης και, σε κάποιες περιπτώσεις, υποδειγματική. Θα ήταν ευκταίο να απλωθούν σε όλα τα ΜΜΕ οι κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας στην αναζήτηση μιας τηλεθέασης με σεβασμό και εκτίμηση στον άνθρωπο και τα πάθη του, ώστε να μην παράγεται βόρβορος και «κουτόχορτο», αλλά τροφή για σκέψεις και δημιουργικότητα…

Νότης Μαυρουδής

 

Posted in σχολιακια | Leave a comment

Σχολιάκι 420 (29/7/2018) Η Λούα ως σύμβολο…

Η φωτογραφία τής Λούα πήρε σάρκα και οστά. Ξέφυγε από την στατική της διάσταση, από την δραματικήεκείνη στιγμή τής ανθρώπινης και ζωικής τραγωδίας. Ένα σκυλί μόνο του, κουλουριασμένο και ταλαίπωρο, κολύμπησε, ωθούμενο από το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και έφτασε σε ένα κομμάτι βράχο! Εκεί, εξαντλημένο, βρώμικο από την αφόρητη κάπνα του καμένου δάσους, κατέρρευσε… Ποιος ξέρει τι σκέψεις πέρασαν από το μυαλό του; Βλέποντας τους ανθρώπους μέσα από φωτιές, καπνούς, μολυσμένο αέρα, αλαφιασμένους να ζητάνε βοήθεια, να ουρλιάζουν από πανικό και τρόμο. Ένα τοπίο θαρρείς βγαλμένο από σκοτεινό παραμύθι…
Όχι, δεν ήταν κινηματογραφική παραγωγή αυτή, με εφέ και ηλεκτρονικά κόλπα για να γίνει εντυπωσιακό το θέαμα. Ήταν και είναι πραγματικότητα, αν κι όχι ακόμα χωνεμένη από εμάς. Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ακόμα το μέγεθος της συμφοράς. Ίσως καθηλωμένοι μπροστά στις οθόνες να το έχουμε μπερδέψει με παραπλήσια τηλεοπτικά θεάματα! Τόση ποσότητα καταστροφών εκ μέρους τής φύσης ως αντίδραση της ανθρώπινης δράσης κι ο καταιγισμός εικόνων και ειδήσεων που δεν προλαβαίνεις να τις μετουσιώσεις σε γνώση και σοφία…

Έτσι και τώρα. Είναι ντροπή ένα μέρος τής Αθήνας να είναι τόσο ανοχύρωτο, και ευάλωτο, τόσο ευπαθές! Οι ως τώρα 88 θάνατοι, ο αφανισμός τού πράσινου και των δασών μαζί με τις όποιας ζωές φιλοξενούσαν, η πλήρης ήττα τής πολιτείας, η ολοκλήρωση της απόλυτης καταστροφικής μανίας τής φύσης, βρήκε διόδους και πεδίο δράσης εκεί ακριβώς όπου, με τα χρόνια, στην πρώην πράσινη περιοχή ορθώθηκαν οικισμοί, μοιράστηκε η γη, έγινε «δική μου»-«δική σου»-«δική του» και τώρα υπάρχουν μόνο καμένα νεκρά σώματα ανθρώπων, ζώων, δασών, κατεστραμμένα σπίτια, αυτοκίνητα, μαζί με μνήμες και όνειρα…

Μέσα σ’ αυτό το πραγματικό σκηνικό, έτυχε να ζήσει και η Λούα, η αγωνίστρια σκυλίτσα που κατάφερε να φτάσει στο «δικό της» μικρούλι «νησί». Ποιος αμφισβητεί πως ήταν κι αυτή μέλος τής κοινότητας στο Μάτι; Ακολούθησε τη μοίρα των ανθρώπων εκεί. Έτρεξε κι αυτή να σωθεί. Να κάνει ό,τι και οι απελπισμένοι κάτοικοι που αναγκάστηκαν να φτάσουν στη θάλασσα…
Ποιες άραγε οι σκέψεις τής Λούα; Πώς θα μπορούσαμε άλλωστε να διεισδύσουμε στη σκυλίσια σκέψη της; Είναι αδύνατο κάτι τέτοιο, ωστόσο, το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και η ανάγκη τής ατομικής προστασίας είναι έμφυτο γνώρισμα κάθε ψυχής, κάθε ζώσας ύπαρξης…

Το τοπίο σε εκείνα τα παραλιακά μέρη είχε γίνει εξωπραγματικό. Μαύρα σύννεφα καπνού, μυρωδιά καμένου και αποπνιχτική ατμόσφαιρα. Φωτιές οι οποίες, με τους θυελλώδεις ανέμους, απλώνονταν και κατέστρεφαν τα πάντα στο διάβα τους, θερμοκρασίες στα ύψη, ακατάλληλες για οποιονδήποτε οργανισμό…
Η Λούα, το πιθανότερο να σκέφτηκε: «είναι τρελοί αυτοί οι άνθρωποι» κι έκανε το αυτονόητο. Αποφάσισε να βρει καταφύγιο και να αράξει στην ξέρα.
Απέναντι στη στεριά εξελισσόταν το χάος, η τραγωδία! Οι φωνές για «βοήθεια» αντηχούσαν συνεχόμενες, με απόγνωση και αγώνα για επιβίωση… Δεν γνώριζε αυτή τη λέξη η Λούα, αλλά καταλάβαινε το άγχος και τον φόβο από τις κραυγές κι από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, μια που τα σκυλιά διαθέτουν αυξημένη αντιληπτική ικανότητα. Όταν έφτασε στο… ξερονήσι, πήρε την απόφαση να παραμείνει εκεί, ποιος ξέρει για πόσες ώρες… Κι άφησε τη μοίρα να δουλέψει. Εξ’ άλλου, ίσως να ένιωσε και να σκέφτηκε πως πιο πέρα, εκεί στα φλεγόμενα δάση, ποιος ξέρει πόσοι άλλοι τετράποδοι σύντροφοί της να έγιναν παρανάλωμα!

Η αξία τής ζωής δεν είναι μόνο για τους ανθρώπους. Ανεξάρτητα από την σπουδαιότητα που έχει για εμάς το ανθρώπινο είδος, υπάρχει και το αξίωμα πως κάθε ζωή θα πρέπει να γίνεται σεβαστή. Αυτή νιώθω πως είναι η… άποψη της Λούα. Είμαι σίγουρος πως θα σκέφτηκε: «Μετά τον απολογισμό για τους θανάτους ανθρώπων, άραγε θα γίνει απολογισμός θανάτων και για τα τετράποδα ζώα και πτηνά»;
Απορίες και ερωτήματα που είναι λογικά και περιέχουν σοβαρό προβληματισμό. Η Λούα, τελικά, βρήκε και πάλι την οικογένειά της κι έγινε σύμβολο ελπίδας. Μιας ελπίδας που αφορά όλους τους ανθρώπους, γιατί μέσα σ’ αυτό το έρεβος, είδαν ένα τετράποδο να παλεύει για τη σωτηρία του, όπως και όλοι όσοι κατάφεραν να διασωθούν μέσα από εκείνες τις φοβερές στιγμές, κατακτώντας το δικαίωμα για ζωή…
Η φωτογραφία στο ξερονήσι προκαλεί συγκίνηση και το βραχάκι εκείνο δικαιούται να…. ονομαστεί «Λούα» και οφείλουμε να μην αφήσουμε κανέναν να το καταπατήσει…

 

Νότης Μαυρουδής

Posted in σχολιακια | Leave a comment

Σχολιάκι 419 (25/7/2018) Πιο μαύρο από το μαύρο…

Τριήμερο εθνικό Πένθος, αφού οι νεκροί ξεπερνάνε ήδη τους 80, δεκάδες αυτοκίνητα και εκατοντάδες σπίτια καμένα, αγνοούμενοι, με την κατάσταση να θεωρείται ακόμα συγκεχυμένη… Μερικές ώρες μετά την κόλαση των ανέμων και της φωτιάς τής αποφράδας νύχτας (πιο νύχτα δεν γίνεται) τής 23ης Ιουλίου 2018!
Αλήθεια, υπάρχει πιο μαύρο από το μαύρο χρώμα; Ναι, το μαύρο δάσος! Τα μαύρα σώματα-πτώματα των καμένων δένδρων, «σαν το κάρβουνο στα μάτια των χαροκαμένων μανάδων», όπως έγραφε ο Μάνος Ελευθερίου, που νομίζεις πως ζουν ακόμη, έτσι που στέκουν όρθια, σαν μοιρολογίστρες που θρηνούν για το θανατικό.  Όποιος δεν έχει δει τέτοιο θέαμα, καλύτερα να το αποφύγει.
Οι σημαίες μεσίστιες για ένα τριήμερο και το ηθικό μας πεσμένο…
Η Ανατολική Αττική μαύρισε, όπως και η ψυχή μας. Τα σπίτια, οι οικισμοί, εκεί μέσα στο πυκνό δάσος, είχαν την τραγική ατυχία να ακολουθήσουν τη μοίρα όσων αντιμετώπισαν τη γη και το περιβάλλον ως… κατακτητές. Η αναπόφευκτη μοίρα τής καταστροφής ή-αν θέλετε-τής αντεκδίκησης της φύσης, των αναπότρεπτων δυνάμεών της, μαζί με την πανταχού παρούσα μικρή και μεγάλη ανθρώπινη αμέλεια…
Η Ανατολική Αττική «πληρώνει» κατά διαστήματα τις συνολικές ευθύνες πολιτείας, κρατικών υπηρεσιών, και κατοίκων. Τώρα, οι όποιες… θεραπευτικές αποφάσεις παρθούν θα είναι δυστυχώς εκ των υστέρων και ημίμετρα… Διότι, για να μιλήσουμε τη γλώσσα τής αλήθειας, ο άνθρωπος ο οποίος θα αντιδράσει όπως θα έπρεπε, είναι αυτός που θα πάρει την επαναστατική πρωτοβουλία να ελέγξει, ακόμα και να… καταργήσει τις φανερά χρηματιζόμενες και διαπλεκόμενες πολεοδομίες, τις δημόσιες υπηρεσίες που ευθύνονται για τις ρυμοτομήσεις, καθώς και άλλες εμπλεκόμενες περί του θέματος χρήση γης σε τέτοιες περιοχές δασικού πνεύμονα. Να βρει, να δικάσει και να απολύσει στελέχη τα οποία πλούτησαν από τέτοιες οικιστικές μπίζνες, να αξιοποιήσει ή να προσλάβει άλλα. Να πάρει ριζικές αποφάσεις και να συμπεριφερθεί σκληρά πάνω στο θέμα. Όχι ασπιρίνες και σαχλαμάρες. Καθοριστικές λύσεις που θα ριζώσουν και θα διαρκέσουν. Τα αυγά δεν τα χρειαζόμαστε άθικτα. Κάποιος πρέπει να τα… σπάσει. Κάποιος που θα λειτουργήσει ενάντια στις δομές αυτού του κράτους, το οποίο έχει θεμελιωθεί πάνω σε σαθρές βάσεις από χρόνια…
Ποιος θα το τολμήσει;

Δεν επιθυμώ να κάνω πολιτική, ούτε να υπαινιχτώ διάφορες κομματικές διαδρομές. Ας τα κάνει άλλος αυτά, αλλά το πένθος έχει δυο δρόμους: την σιωπή, την θλίψη, αλλά και τον θυμό, την καταγγελία των όποιων στραβών…
Τις εικόνες των καμένων δασών και οικιών τις βλέπουμε κ ά θ ε  χ ρ ό ν ο. Αλλάζουν απλώς τα γεωγραφικά σημεία στον χάρτη τής χώρας. Ποτέ, η μια καταστροφή δεν χρησίμευσε ως μάθημα για την επόμενη. Πάντα, μετά την την καταστροφή, όλα καταλαγιάζουν, ένα πέπλο αμνησίας τυλίγει την χώρα, η… κανονικότητα και πάλι λειτουργεί, σφυρίζουμε αμέριμνοι, δεν ξέρουμε τίποτα για τον… φόνο, ξεχνάμε πως υπάρχει «φονιάς», και στην επόμενη καταστροφή, φωτιά ή πλημμύρα, για άλλη μια φορά ξ α φ ν ι α ζ ό μ α σ τ ε!!!
Θα τρελαθώ! Πάντα οι ίδιες αντιδράσεις. Κάθε χρόνο το θέατρο τού παραλόγου είναι εδώ. Και το έχουμε δυστυχώς συνηθίσει. Αυτή είναι η… αθεράπευτη νόσος μας…
Τα πρόσφατα καμένα δάση είναι και πάλι κοντά μας. Κοντά στο λεγόμενο κλεινόν άστυ, στα Δυτικά και βόρεια προάστια της Αττικής γης. Δεν έχουμε παρά να κάνουμε ένα πέρασμα για να δούμε τον πρώην πλούσιο φυσικό πλούτο, πρώην πνεύμονα και νυν… οξειδωμένο αέρα, πρώην πράσινο τώρα πιο μαύρο από το μαύρο, πρώην κατοικία ζωικού βασιλείου και τώρα ούτε ένα τζιτζίκι, πρώην οικισμών που στέγασαν ανθρώπους με ελπίδες και όνειρα και τώρα μόνο πόνος κι απουσία… Δεν είναι αρρωστημένη κατασκευή φαντασίας αυτή. Είναι η δική μας πραγματικότητα, η οποία ασθενεί κάθε χρόνο, όλο και πιο βαριά, πιο βαθιά, σαν κάτι που σαπίζει και αποσυντίθεται….

Είναι η χώρα (μας) έτσι. Ναι, η χώρα, κάθε χρόνο, σταθερά, συρρικνώνεται σε οξυγόνο και στο ζωικό βασίλειο…
Εάν τα λόγια μου είναι βαριά, συγχωρήστε με. Πενθώ κι εγώ με τον δικό μου τρόπο. Ας προσπαθήσουμε να αλλάξουμε πορεία, να ανοίξουμε έναν άλλον δρόμο, για να φτιάξουμε ένα άλλο κράτος. Μακριά από πελατειακές λογικές. Όπως λέει κι ο Ισπανός ποιητής Antonio Machado

«Caminante, no hay camino,
se hace camino al andar.»

(Διαβάτη, δεν υπάρχει δρόμος,
τον δρόμο τον σχηματίζεις βαδίζοντας.)
Νότης Μαυρουδής

{Πάντως, ανακοινώνω κι εγώ κάποια χρήσιμα τηλέφωνα προς εξυπηρέτηση:
-Στέγη στο: Marathon Beachhotel (Λεωφόρος Ποσειδώνος 12, Μαραθώνας) Νέα Μάκρη: 2294 095022
-Περίθαλψη ζώων: 2108013302
-Στέγη στο Δημαρχείο και το Πνευματικό κέντρο Ραφήνας!
-Ανοιχτή γραμμή βοήθειας: 108
-Δημοτικό κτήριο Νέας Μάκρης: 22943-20582}

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Σχολιάκι 418 (22/7/2018) Ο Μάνος Ελευθερίου, είναι εδώ…

Ήταν η πρώτη είδηση της μέρας μου. Το τελευταίο ταξίδι του Μάνου Ελευθερίου…
Κατέταξα την ημερομηνία (22/7/2018) στις σημαντικές ημερομηνίες για ολόκληρο το έθνος, όπως οι ημερομηνίες γέννησης και θανάτου των μεγάλων ποιητών (Σολωμού, Καβάφη, Ελύτη, Σεφέρη, Ρίτσου, Λειβαδίτη κα). Ποιητής, στιχουργός, πεζογράφος, ερευνητής, ραδιοφωνικός παραγωγός εκπομπής στον 9,84, αρχειοθέτης σε γκραβούρες, σχεδιαστής-επιμελητής παιδικών βιβλίων. Ίσως να ξέχασα και άλλες ιδιότητές του.
Ένας πολυπράγμων, πολυδιάστατος μέντορας για πολλούς δημιουργούς, τον οποίο, όσοι γνώρισαν από κοντά, θαύμαζαν το λεπτό-διαπεραστικό χιούμορ και την οξύνοιά του.
Όσοι θα θελήσουν να διαβάσουν για τον Μάνο Ελευθερίου, θα βρουν εύκολα πολλά και διάφορα αφιερώματα και συνεντεύξεις, και θα  μπορέσουν να δημιουργήσουν το δικό του πορτραίτο.
Ναι, η ελληνική κοινωνία σήμερα, έχασε μια σπουδαία προσωπικότητα του πνευματικού της κόσμου. Η χώρα ορφάνεψε. Έχασε έναν από τους χυμούς που τροφοδοτούσε την πατρίδα με πνεύμα και τραγούδια, αφήνοντας συχνότατα το στίγμα του στις συνειδήσεις μας.
Η παρέα του μαζί του ήταν πάντα μια διαφορετική απόλαυση. Για όποιον διέκρινε το πάντα υπόγειο χιούμορ του, και την διεισδυτική του ματιά στα διάφορα θέματα της ζωής, η παρέα μαζί του, επαναλαμβάνω, θα παραμείνει αξέχαστη.
Εραστής τού διαχρονικού, ασχολήθηκε με τη θεατρική ελληνική ιστορία από τα χρόνια του ’40 και ’50 αποτυπώνοντας συγγραφικά και μυθιστορηματικά παλαιές θεατρικές προσωπικότητες, καθώς και τις εποχές εκείνων.
Πολλά, πάρα πολλά στοιχεία πλημμυρίζουν την βιογραφία και εργογραφία του Μάνου.

Είμαι-δυστυχώς-από τους λίγους τραγουδοποιούς που δεν έγραψε ούτε ένα τραγούδι σε στίχους του! Όταν του το ανέφερα εκείνος, πάντα αστειευόμενος, μου έλεγε: «Ηρέμησε. Κάποια αόρατη δύναμη μάς προστατεύει από την κακιά στιγμή…». Θαυμάζω και ζηλεύω τα τραγούδια συναδέλφων μου που πήραν στίχους του και τους δούλεψαν. Τραγούδια τα οποία θα συντροφεύουν την κοινωνία και την ψυχή μας, ποιος ξέρει για πόσα χρόνια…
Για μια μεγάλη περίοδο, όσο δούλευα στον ραδιοφωνικό σταθμό 9,84, είχα την τύχη, την ίδια ημέρα, μια ώρα μετά, να τον συναντώ. Ερχόταν πάντα αθόρυβα, προσεκτικά και εναπόθετε τους δίσκους και τις σημειώσεις του στο τραπέζι. Ήταν πάντα διακριτικός και ευγενής μιας παλαιότερης κουλτούρας του όρου «ευγένειας».
Πάντα… λαλίστατος για θέματα που δεν αφορούσαν σημερινούς ανθρώπους, αλλά παλαιότερων γενεών. Είχε ασφαλώς διαβάσει και ερευνήσει πάρα πολλά στοιχεία για τις ζωές και τις επί μέρους λεπτομέρειες παλαιών θεατρικών προσωπικοτήτων. Ποιητών, λογοτεχνών, συνθετών, ζωγράφων, σκηνοθετών κλπ.

Πέρασαν δεκάδες χρόνια δημιουργικής ζωής. Την Τρίτη, 24 του μηνός, θα βρεθούμε όλοι στο Ά Νεκροταφείο της Αθήνας και θα τον χαιρετήσουμε για τελευταία φορά με ένα δάκρυ κρυφό… Ομολογώ πως δεν ξέρω με ποιον τρόπο θα εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη, την αγάπη και την τρυφερότητά μας σε αυτά τα 80 χρόνια τού πνευματικού μας ταγού.
Επειδή ήταν κατεξοχήν λιτός και απέριττος, είμαι σίγουρος πως θα μας παρακολουθεί με αγωνία από τους ουρανούς, που τώρα θα κατοικεί, για να δει αν θα συμπεριφερθούμε όπως του πρέπει, με την σεμνότητα και την τρυφερότητα που τον χαρακτήριζε και του αξίζει…

Δεν ξέρω αν είναι σχολιάκι αυτό. Είναι όμως μια προσωπική ανάγκη να αναφερθώ σ’ αυτόν τον ευπατρίδη του ελληνισμού ο οποίος κατέγραψε την ελληνική κοινωνία με τα τραγούδια και τα πνευματικά πονήματά του…
Με αυτή την έννοια, πιστέψτε με, ο Μάνος Ελευθερίου θα είναι πάντα εδώ…

Νότης Μαυρουδής

Posted in σχολιακια | Leave a comment

Σχολιάκι 417 (21/7/2018) Σουξέ ή τραγούδι;

Πώς συνθέτεται, κατασκευάζεται, ένα εμπορικό τραγούδι;
Το ερώτημα, παρόλο που είναι κοινότυπο, τίθεται συχνά σε παρέες, ετέθη άμεσα και από τον ιστότοπο tvsx προσελκύοντας και τη δική μου προσοχή. Είναι-κατά κάποιον τρόπο-άμεσα επαγγελματικό «μυστικό». Ιδιαίτερα την εποχή τής μεγάλης κερδοφορίας, από τα κατά περιόδους σουξέ και της δυναμικής τού star system, τότε που η ΑΕΠΙ, ως κραταιός οργανισμός διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων οργάνωσε τους εισπρακτικούς της μηχανισμούς και τους ελέγχους των χρηστών εισπράττοντας από πολλές πηγές, τότε που υπήρχαν δισκάδικα και εταιρείες δίσκων, το ερώτημα, μήπως και υπάρχει «μυστικό» στο να φτιαχτεί (να κατασκευαστεί είναι η πιο σωστή λέξη) εμπορικό τραγούδι, ήταν επιτακτικό για πολλούς τραγουδοποιούς!
Αυτό, για όλους όσοι έψαχναν (και ψάχνουν) το… τέχνασμα, το κόλπο, για να… υιοθετήσουν κι αυτοί το «μυστικό» και να βγάλουν… φράγκα. Κοινώς, κυρίως μεγάλο κέρδος σε ζεστό χρήμα!
Μμμμμ, το θέμα δεν είναι απλό. Εκτός των άλλων, «κρύβει» μια μεγάλη και ορατή παγίδα η οποία εγκλωβίζει την εξέλιξη του ελληνικού τραγουδιού.
Ως άνθρωπος που κουβαλάει σχεδόν εξήντα (60) χρόνια τραγουδιστικής ενασχόλησης στην πλάτη του, λέω να μπω στο θέμα βασιζόμενος στην προσωπική μου διαδρομή και εμπειρία.

Αν προσπαθήσουμε να συνεννοηθούμε γύρω από τα «ορατά» στοιχεία, αυτά τα οποία φαίνονται (δηλαδή ακούγονται), θα παρατηρήσουμε πως ένα εμπορικό σουξέ,
-θα πρέπει να έχει ευκολότατη και συντομότατη μελωδία.
-να πλασάρεται με τον πιο απλό τρόπο.
-ο-η τραγουδιστής-τρια να είναι ωραίος ή ωραία (κυρίως… sexy),
-να εκπέμπουν γοητεία,
-να έχουν σκηνική ακτινοβολία,
-να υπάρχουν από πίσω ισχυρές διαφημιστικές πλάτες,
-Παραγωγή,
-έξυπνη και εντυπωσιακή ενορχήστρωση,
-να πιάνει τον σφυγμό των σύγχρονων ραδιοτηλεοπτικών Μέσων,
-να ακολουθεί το ρεύμα ελαφρότητας και ανεμελιάς τής εποχής και κυρίως να ακολουθεί πιστά τους άγραφους νόμους τής αγοράς.
Αφού στοχεύεις στην επιτυχία θα πρέπει να λαμβάνεις πολύ σοβαρά υπόψη τούς κανόνες, οι οποίοι πρυτανεύουν στο δούναι και λαβείν. Θα πρέπει να χωθείς στο… λούκι τής καταναλωτικής κουλτούρας και να εξοικειωθείς με τα αμέτρητα τραγουδάκια τής καταναλωτικής ροής τέτοιων ελαφρών προϊόντων. Θα έλεγα πως είναι αναγκαίο ακόμα και να γνωρίζεις τον κόσμο που εκφράζεται από αυτή την πλευρά τής αισθητικής επιλογής εάν θελήσεις να ενταχθείς.
Εύκολο είναι αυτό; να πρέπει δηλαδή να «προσχωρήσεις» σε έναν τέτοιο κόσμο αν η δική σου πνευματική-αισθητική μήτρα δεν έχει σχέση; Ωστόσο, μόνο αν είσαι μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον και την αισθητική των σουξέ και της ελαφρότητας, μπορείς να το κάνεις.
Το βασικό αισθητικό πλαίσιο και μουσικό υλικό το συναντά κανείς αν παρακολουθήσει ξανά τα διάφορα θεάματα της Γιουροβίζιον, καθώς και τα άλλα αντίστοιχα οπτικοακουστικά θεάματα των ελληνικών καναλιών, και της περιρρέουσας ραδιοφωνικής πραγματικότητας.

Να επιστρέψω όμως στο ερώτημα του tvsx:
«Μήπως τελικά ένα πετυχημένο εμπορικά τραγούδι δεν είναι τόσο θέμα έμπνευσης, ταλέντου και προσπάθειας; Μήπως όλα εξαρτώνται από το αν ακολουθείται κάποια σωστή, προκαθορισμένη συνταγή;»
Δεν χωράει αμφιβολία πως ό,τι βρίσκουμε έτοιμο ως μπούσουλα, είναι το παγκοσμιοποιημένο αποτέλεσμα των ελληνικών και ξένων μουσικών βιομηχανιών. Η λεγόμενη «παγκοσμιοποίηση της μουσικής» έχει προβάλει άνισα τα πιο κοντινά, προς το αγγλοσαξονικό μουσικό ιδίωμα τραγουδιστικά ελαφρά είδη.
Η αγορά όπως γνωρίζουμε, έχει τη δική της «φιλοσοφία» και λογική, διαμορφώνοντας κανόνες και αφετηρίες. Όποιος τις αμφισβητεί θα σπάσει τα μούτρα του. Ο δημοφιλής Φοίβος, είναι ένα από τα πολλά παραδείγματα. Η τραγουδιστική του παραγωγή, προσαρμοσμένη σ’ αυτούς τους προαναφερόμενους κανόνες-μοντέλα, τον οδήγησε να δημιουργήσει πολλά πανομοιότυπα σουξέ. Ίσως ο μόνος… νεοτερισμός του να ήταν οι Έλληνες ερμηνευτές και η ελληνική γλώσσα. Κατά τ’ άλλα οι απομιμήσεις σύγχρονων και δημοφιλών μοντέλων αμερικάνικων, αγγλικών, ισπανικών τραγουδιών, συνέτεινε στην επιτυχία και των δικών του…
Χρειάζεται λοιπόν «έμπνευση» και «ταλέντο» το εμπορικό σουξέ; Εκφράζω τη γνώμη πως ασφαλώς και εμπεριέχονται αυτά τα δυο στοιχεία, αλλά προσαρμοσμένα στον ειδικό μουσικό χώρο, με τους κανόνες και τις ιδιαιτερότητές του. Δεν θα ισχυριζόμουν πως κάτι τέτοιο είναι και τόσο απλό. Χρειάζεται οπωσδήποτε ο κατάλληλος… κατασκευαστής (δυσκολεύομαι να αναφερθώ σε συνθέτη), ο οποίος μέσα από τη…. φαντασία των απαραίτητων, γι αυτή τη δουλειά, computers και άλλων τέτοιων εργαλείων, θα ακολουθήσει τη γραμμή κατασκευής τέτοιων τραγουδιών. «Υπάρχει προκαθορισμένη συνταγή»; Ασφαλώς και υπάρχει! Πάνω σε αυτή τη συνταγή φτιάχνεται ένα τέτοιο ηλεκτρονικό σουξέ.

Κατά τ’ άλλα, ας μην μπερδευόμαστε. Οι συνθέτες που έμειναν ως μορφές δημιουργών με πολλά δημοφιλή ελληνικά τραγούδια (Γιαννίδης, Αττίκ, Σουγιούλ, Βαμβακάρης, Τσιτσάνης, Καλδάρας, Ζαμπέτας, Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Ξαρχάκος, Λοΐζος, Κουγιουμτζής, Πάνου, Σπανός, Νικολόπουλος, Σαββόπουλος, Μάλαμας, Μαχαιρίτσας, κ.λ.π), ως φαίνεται διέθεταν και διαθέτουν την… αισθητική αντίληψη ενός κόσμου που αναμένει… Αυτό είναι το απαιτούμενο αυθεντικό ταλέντο. Δεν τηρεί κανόνες, συνταγές και προκατασκευασμένα μοντέλα, ούτε προαπαιτούμενα για να στηρίξει το υλικό του. Ενδεχομένως ζυμώθηκε, ψήθηκε, εξασκήθηκε με την «τριβή» του μέσα από την μουσική του εξάσκηση και την δράση του προς τον «κόσμο του» επί χρόνια. Αυτό, κατά πάσα πιθανότητα, συνέβαλε στην οξύνοια και την εγρήγορση συνειδητού και υποσυνείδητου, που τον οδηγεί στην άμεση αισθητική επαφή με το κοινό.
Ίσως υπάρχει ανάγκη να ασχοληθεί κάποιος κατάλληλος μουσικοψυχαναλυτής, ώστε να αποκαλύψει τους σχετικούς αισθητικούς και συναισθηματικούς επικοινωνιακούς δρόμους και γέφυρες.
Όλα είναι επικοινωνία και συσχετισμοί.
Πριν την εποχή τής δισκογραφίας, η οποία αποτύπωσε και διατήρησε στην παγκόσμια μνήμη τα έργα μουσικών θρύλων, υπήρξαν μεγάλοι Συνθέτες, των οποίων το έργο (sonata, suita, concertο, pavana, passacaglia, aria, madrigali, mottetto, tarantella, Συμφωνικά έργα, Όπερες, κλπ) συνέπαιρνε μεγάλα κοινωνικά σύνολα. Οι σκέψεις για «συνταγές» και άλλες τέτοιου είδους ονειροφαντασίες ήταν άνευ αντικρίσματος.

Το τέλος τού 20ού αιώνα ήταν ιδιαιτέρως κερδοφόρο, για μεγάλη μερίδα των ανθρώπων της δισκογραφίας. Ιδιαίτερα για όσους επιδίωκαν και διεκδικούσαν μια «φόρμουλα», «συνταγή» επιτυχίας, αποκόμισαν υπερκέρδη!
Σήμερα, στην εποχή μας, της μεγάλης ηλεκτρονικής πλέον κατανάλωσης, στην απίστευτη αυτή εποχή τής ανεξέλεγκτης κλοπής πνευματικών προϊόντων από το διαδίκτυο, τα δισκογραφικά πράγματα έχουν αλλάξει τόσο, ώστε να πρέπει να ξανασκεφτούμε με διαφορετικό τρόπο τους κανόνες και την δυσάρεστη, αλλά αναπόφευκτη, πραγματικότητα. Η εποχή τής μηχανιστικής ζωής και σκέψης, όπως και της τεχνητής νοημοσύνης, είναι εδώ, παρούσα και συγχρόνως ανεξερεύνητη…
Τον λόγο πλέον έχει η τεχνολογική φιλοσοφία και οι πολλαπλές μας εξαρτήσεις από την κυρίαρχη μηχανική και ηλεκτρονική αντίληψη της ζωής. Οι πολλοί είναι με αυτή την πλευρά. Όσοι απέμειναν με την παλαιότερη αντίληψη, δίχως τα κυρίαρχα μέσα των υπολογιστών να ρίχνουν την σκιά τους στο δημιουργικό κομμάτι τής ζωής, θα διαπιστώνουν τις περιοδικές ουτοπίες. Εκείνοι οι οποίοι βρίσκονται με το ένα πόδι στο παρελθόν και το άλλο στον 21ο αιώνα, θα προσπαθούν να κρατάνε το καλαμάκι για το απαραίτητο οξυγόνο…

Όποιος θέλει να φτιάξει τραγούδια επιτυχίες, ας σοβαρευτεί. Όπως οι περισσότεροι εργάτες των Τεχνών. Ας σκύψει να κοιτάξει το βάθος τής Τέχνης και να δουλέψει, αν μπορεί. Τότε μόνο, ενδέχεται να «συναντηθεί» με ένα κοινό των ονείρων και το αντιφέγγισμα της διαχρονικότητας…
Αν τα όνειρά του, είναι τέτοια…

 

Νότης Μαυρουδής

 

 

 

Posted in σχολιακια | Leave a comment

Σχολιάκι 416 (18/7/2018) Lucky Luke, ο παλαιός μας φίλος…

Από καιρό ήθελα να ασχοληθώ με την μεγάλη αυτή προσωπικότητα των θρυλικών cartoons με επίκεντρο εκείνον τον τύπο που ακούει (!!!) στο όνομα Λούκυ Λουκ (Lucky Luke) (για ευκολία: ΛΛ). Τον ξεχωριστό φίλο των νεανικών μας χρόνων, ο οποίος μας κράτησε καλή συντροφιά και σε… αγωνία, παρ’ όλο που γνωρίζαμε πως θα κατατροπώσει τους πάντες, αφού ήταν ο μόνος που κατάφερνε να πυροβολεί πριν απ’ τη σκιά του… Το αποδεχόμασταν αυτό το κατά συνθήκη ψέμα. Ήμασταν ήδη έτοιμοι να συνυπάρξουμε με τον μυθικό κόσμο των σκίτσων και των ευφάνταστων σεναρίων που ζητούσαν τη δική σου συναίνεση για να αποδεχθείς τον πρωταγωνιστή, τον Λούκυ Λουκ, αναμφισβήτητο νικητή των πάντων!
Δεν ξέρω πώς και είχα αρχίσει να τσακώνομαι με τους συνομήλικούς μου, οι οποίοι θαυμάζανε-όπως κι εγώ-το… πρόσωπο. Όμως παράλληλα υποστήριζα-θυμάμαι-πως, η αποκλειστική και σταθερή στάση τού Λ.Λ. να υπηρετεί το νόμο ό,τι κι αν εκφράζει αυτός και να τιμωρεί όποιον τον παραβαίνει, καταπατούσε το… συναισθηματικό μου δίκαιο!
Ήταν από τους πιο πιστούς εκφραστές τού… δόγματος «ό,τι είναι νόμιμο, είναι και ηθικό». Ο Λούκυ Λουκ και ο Βουλγαράκης…
Ήμασταν όμως «ηθικά» στο πλευρό των αφελών και πάντα γκαφαδόρων παρανόμων, αδελφών Ντάλτον, ίσως επειδή η τότε εξουσία (και ό,τι αυτή εκπροσωπούσε) είχε καταλήξει να είναι αμείλικτη, ρατσιστική και να χτυπάει τους μαύρους, τους κομμουνιστές και τους φτωχούς.

Ο «άνθρωπος» σκίτσο με το καουμπόικο καπέλο, το στάχυ στο στόμα, το μαντήλι στο λαιμό, το τσουλούφι μπροστά, πάντα με το στριφτό τσιγάρο, ο… απόλυτος προστάτης τού αμερικάνικου νόμου, ο μόνος αναβάτης τού πιο έξυπνου αλόγου, της Ντόλυ, με τον πιο χαζό, ανόητο, περιορισμένης αντίληψης, σκύλο Ραντανπλάν που ντροπιάζει όλα τα άλλα σκυλιά του κόσμου (και γι’ αυτό ο πιο συμπαθής από τους πιο… γραφικούς σκύλους), ο οποίος, από… φρουρός στις φυλακές συμπάθησε τον Λουκ και τον ακολούθησε στις αποστολές.
Ο Λ.Λ., φιγούρα σίγουρα εμβληματική για το ευρύτατο παγκόσμιο κοινό, νιώθω πως… ξεγέλασε την παιδική μας αθωότητα, «θρέφοντάς μας» πνευματικά με έναν πιστό υπηρέτη τού νόμου σε μορφή καρτούν, στις εποχές στις οποίες, κατά τ’ άλλα, η μεταπολεμική κουλτούρα τής ρήξης και των ανατροπών, σε προοδευτική κατεύθυνση, κρατούσε καλά.
Με το διαμορφωμένο σύστημα αξιών, κατά την ψυχροπολεμική μεταπολεμική περίοδο, σε βαθύτατη κρίση, η οποία απλώθηκε  και επικράτησε στο δυτικό ημισφαίριο ή τέλος πάντων σε ό,τι εννοούσαμε ως «καπιταλιστικό σύστημα», η διάθεση των νέων φοιτητικών και πνευματικών κινημάτων, τα οποία ταρακούνησαν έως έναν βαθμό τις κοινωνίες των αμερικανικών και ευρωπαϊκών χωρών, έδειχναν πως η εναντίωση θα πρέπει να έχει ως στόχο την προστασία απέναντι στην αδικία, τον ρατσισμό, την βελτίωση της Εκπαίδευσης και την πνευματική ανανέωση, την αλληλεγγύη προς τον αδύναμο.  Παράλληλα η αντίσταση στις εξουσίες και στον ολοκληρωτισμό ήταν τα κεντρικά συνθήματα, με τα πανεπιστήμια και τα φοιτητικά κινήματα σε εγρήγορση και στην πρώτη γραμμή για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Γνωστές ιστορίες του ’60, ακόμα και στη χώρα μας, η οποία δοκιμάστηκε με την επτάχρονη χούντα και την απομόνωσή της από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ας μην περιγράψω περισσότερο αυτά τα χιλιοειπωμένα πράγματα. Ελπίζω πως έφτιαξα με λίγα λόγια το Τοπίο της επικρατούσας κατάστασης.

Σε αυτήν ακριβώς την εποχή, την περίοδο, την συγκυρία, ξεκινάει από το Βέλγιο ένα κόμικ που δημιουργήθηκε από τον Μορίς ντε Μπεβέρ. Γνώρισε την περίοδο της μεγαλύτερης ακμής του το 1955, την εποχή δηλαδή κατά την οποία σεναριογράφος του ήταν ο Ρενέ Γκοσινί και ξεκινήσανε μαζί με τον ντε Μπεβέρ, την ιστορία τού Λ.Λ. Ο τόπος δράσης του ήταν η Άγρια Δύση τής Αμερικής, το γνωστό άγριο τοπίο τού Far West, κατά την περίοδο του 19ου αιώνα, αμέσως μετά την λήξη τού Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. Για δες εποχή που δημιουργήθηκε αυτή η συγκυρία, με πρωταγωνιστή έναν “φτωχό και μόνο καουμπόι”.
Σχεδόν την ίδια εποχή ο Αστερίξ και παλαιότερα ο Τεντέν, γίνονται τα πιο δημοφιλή και εμπορικά κόμικ διεθνώς. Ο Αστερίξ που κατατρόπωνε κυρίως τους Ρωμαίους κατακτητές με το φίλτρο του και τον φίλο του Οβελίξ, ο δημοσιογράφος Τεντέν που διερευνά σε βάθος και εξιχνιάζει κάθε πρόβλημα, σε αντίθεση με το επιπόλαιο δίδυμο των ντετέκτιβ Ντυπόν και Ντιπόν.
Όλα τα πρόσωπα που κατατρόπωνε ο Λ.Λ, ήταν ταλαίπωροι και συμπαθείς, οι οποίοι συμβόλιζαν με γκροτέσκο τρόπο το… κακό. Οι τέσσερις αδελφοί Ντάλτον και η στρίγκλα τυφεκιοφόρος μάνα, οι αμείλικτοι ληστές τραπεζών, οι χρυσοθήρες, όλοι όσοι «κακοί» αντιπαρατίθενται στους νόμους, όλοι αυτοί οι απόκληροι και τα αποβράσματα της καρτούν κοινωνίας, το γραφικά στημένο σκηνικό, που δεν απείχε πολύ από την πραγματικότητα των εποχών τού Far West, όλο αυτό το πλήθος παράνομων και … επικίνδυνων φουκαράδων, πρέπει να ομολογήσω -επαναλαμβάνω- πως, μετετράπη εντός μου, σε ένα… συμπαθές σώμα προσφιλών χαρακτήρων καρτούν…
Πώς συνδυάζεται η εμφάνιση μιας… καρτουνίστικης κουλτούρας με προστάτες του νόμου; Ο Λ.Λ είναι μια αδιαμφισβήτητη προσωπικότητα που υπηρετεί ένα ρόλο επιβεβλημένο από το νόμο. Όχι, δεν υποστηρίζω πως είναι μια… οργανωμένη από τα «μονοπώλια» πλύση εγκεφάλου, όπως ίσως φαίνεται, και όπως ίσως θα λέγανε οι παλιοί Κνίτες, για να συμπαθήσουμε, μέσω των σκίτσων και των κόμικς και να μην αμφισβητήσουμε τις εξουσίες. Όπως θα έλεγε, στην γνωστή εικόνα απιστίας, το παράνομο ζευγάρι: «Δεν είναι αυτό που νομίζεις…» Όχι, δεν θα αφήσω να φτάσει ως εκεί η αρρωστημένη φαντασία μου…
Θα σημειώσω όμως πως τα κόμικς ήταν και είναι λαϊκά αναγνώσματα ευρύτατης απήχησης, με αναγνωρισμένα πνευματικά στοιχεία, έξυπνα, σύγχρονης αισθητικής και κλίματος, με υψηλού επιπέδου σκίτσο και διαλόγους οι οποίοι κράτησαν το κοινό ενδιαφέρον σε όλη την Ευρώπη. Έγιναν το αγαπημένο ανάγνωσμα ΟΛΩΝ.

Ομολογώ πως είναι μια μορφή απολογισμού αυτό το σχολιάκι μου. Αρκετά χρόνια με απασχολούν τέτοιες περιπτώσεις «εκπαιδευτικής λογικής» σε περιόδους γόνιμους, δημιουργικούς, με πνευματική ανάκαμψη σε όλες τις μορφές Τέχνης. Η μουσική, ο ποιητικός λόγος, τα λογοτεχνικά έργα, το μυθιστόρημα, το τραγούδι, η αναβίωση του ρεμπέτικου και του παραδοσιακού τραγουδιού, τόσα και τόσα… Θυμάμαι, πως όλοι εμείς της γενιάς μας, περιμέναμε με ανυπομονησία την ημέρα της κυκλοφορίας του Λ.Λ! Ίσως ήμασταν εξαρτημένοι και ήταν κάτι που, επιτέλους, δεν… κρύβαμε ότι διαβάζαμε, από τους υπόλοιπους πρώην συντρόφους μας, από τους οποίους μερικοί πρεσβύτεροι μας κριτίκαραν, εάν έπεφτε στην αντίληψή τους, διότι το ανάγνωσμα ήταν «μικροαστικό», «αντιδραστικό», «συντηρητικό»…

Όχι. Ο Λ.Λ έγινε με τον καιρό αποδεκτός από όλους! Ακόμα  και τα συντηρητικά αριστερά κόμματα, δεν τολμούν πλέον να φέρουν αντίρρηση σε ένα τέτοιο ανάγνωσμα που παρουσίαζε τουλάχιστον… ύποπτα σημεία συμβιβασμού με την… καθεστηκυία τάξη.
Ίσως ανακινώ ένα θέμα από το παρελθόν, το οποίο είναι πλέον εκτός λογικής, ανεπίκαιρο, έως και αψυχολόγητο. Απλώς σκέψεις και θύμισες καταθέτω, τις οποίες μπορείτε να τις πετάξετε στο καλάθι των αχρήστων αν νιώσετε πως δεν σας αφορούν στο ελάχιστο. Πάντως, εγώ, θα ανατρέξω στη βιβλιοθήκη μου. Κάπου εκεί βρίσκονται τα παλιά τεύχη του Lucky Luke…

Νότης Μαυρουδής

 

 

 

Posted in σχολιακια | Leave a comment