Σχολιάκι 44. (7/4/2013) Το παλαιό και το νέο

Πάντα υπάρχει ένα μπέρδεμα όταν αναφερόμαστε στο παλαιό και το νέο. Ο κυριότερος λόγος είναι τα χρονικά όρια που δύσκολα μπορούν να οριστούν. Από πότε έως πότε ισχύει το παλαιό και από ποια στιγμή αρχίζει το νέο; Αυτές οι «στιγμές» μπερδεύουν τα πράγματα. Θαρρείς και μια κουρτίνα θεάτρου κλείνει και βγαίνει η γνωστή ταμπελίτσα: «The end».

Εμείς στη μουσική συνήθως μπερδευόμαστε να διακρίνουμε με σαφήνεια ποιο είναι το σημείο εκκίνησης από την Προκλασική περίοδο στο Μπαρόκ, ή από τον Κλασικισμό στον Ρομαντισμό, παρ’ όλο που χοντρικά υπάρχουν χρονολογίες διαχωριστικές. Όμως, όταν βλέπουμε την ιστορία από απόσταση είναι πιο εύκολο να την διαχωρίζουμε σε τμήματα. Τώρα; με ποια εργαλεία δουλειάς μπορούμε να διευκρινίσουμε τις στιγμές, τα περάσματα, τις μεταβάσεις;

Το πιο λογικό είναι το παλαιό και το νέο να διερευνηθούν και να προσδιοριστεί όσο είναι δυνατό το ακριβές νόημά τους, να απαλλαγούμε από την ευκολία τού χρονικού προσδιορισμού. Παλαιά περίοδος, ναι. Το έργο που έχει παλιώσει είναι άλλο πράγμα. Σημαίνει πως πέθανε, πως έχασε τους χυμούς τών νοημάτων του. Πως εκλείπουν οι λόγοι τής ύπαρξής του. Πως έχει εξαντληθεί το ενδιαφέρον τού κόσμου και παύει να είναι σημείο αναφοράς τής κοινωνίας.

Ό,τι ξεχνιέται σημαίνει πως παύει να ενδιαφέρει˙ έτσι, η σκόνη του χρόνου το σκεπάζει και παλιώνει, γι’ αυτό δεν μας προκαλεί να το αναζητήσουμε. Χωρίς φυσικά αυτό να είναι αξίωμα, μια που υπάρχουν περιπτώσεις όπου η λήθη προκλήθηκε από αντικειμενικές ή ιστορικές συγκυρίες και το άξιο λόγου έργο παίρνει την…εκδίκησή του, έστω και πολλά χρόνια αργότερα.

Συμπεραίνω πως οι αναφορές μας σε αξίες παλαιότερες σηματοδοτούν πως μόνο ο χρόνος είναι το «παλαιό». Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο Περγκολέζι, ο Βιβάλντι, ο Μπαχ, ο Χάϋντν, ο Μότσαρτ, ο Μπετόβεν, ο Προκόφιεφ, ο Τσαϊκόφσκι, κ.α. Είναι τα παραμύθια της γιαγιάς που επιμένουν να υπάρχουν, οι βυζαντινοί ύμνοι, τα δημοτικά μας, τα ρεμπέτικα και πολλά από τα τραγούδια του ’60 και των μεταγενέστερων.

Η παλαιότητα δεν έχει να κάνει με το χρόνο, αλλά με το περιεχόμενο της αξίας του έργου.

Τι θα πει, νέο; Συνήθως πελαγοδρομώ στην υπερπαραγωγή των νέων ηχογραφημάτων που επαναλαμβάνουν γνωστές και χιλιοδοκιμασμένες συνταγές. Απομιμήσεις που σκοτώνουν την ακρόαση. Θα κρατήσουμε από το νέο το συμπυκνωμένο περιεχόμενο και τον ρεαλισμό του. Το νέο που ενδιαφέρει την κοινωνία και την πνευματική της υπόσταση.

Πάντα με απασχολούν αυτές οι έννοιες και πάντα με ωθούν να κατανοήσω και να ξεκαθαρίσω πότε κάτι είναι νέο και σύγχρονο. Δεν τολμώ να πω ότι τα κατέχω, γιατί αυτό που φοβάμαι είναι μήπως και η ίδια η εποχή μας με παρασύρει στην ευκολία να εντάξω ως νέο, ένα τραγούδι έστω κι αν του λείπουν τα προαναφερόμενα στοιχεία.

Ποιος είπε πως ο εκσυγχρονισμός της ζωής δεν έχει παγίδες, για να μας μπερδέψει όλους;

 

Νότης Μαυρουδής

About Νότης Μαυρουδής

Κιθαριστής-Συνθέτης-Μουσικοπαιδαγωγός-Αρθρογράφος τύπου και ραδιοφώνου-Διευθυντής του www.tar.gr
This entry was posted in σχολιακια. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s