Σχολιάκι 156 (2/3/2015) Αγγελάκιαμ’ Πανουσάκιαμ’ Σεις τρωτι’ κι πίνιτι…

Δεν μπορώ να γνωρίζω το ιδεολογικό και συναισθηματικό status των Τζίμη Πανούση και Γιάννη Αγγελάκα που τους έφερε στο σημείο να συμπράξουν πάνω σε ένα τραγούδι μνημειώδες, να προσαρμόσουν δικούς τους στίχους ελληνικούς και να το τραγουδήσουν μαζί. Δικό τους θέμα η συνεργασία, αλλά αυτή τη φορά μάς παρακινούν σε σχολιασμό που έχει να κάνει όχι με την έμπνευση, αλλά με την… πρόταση να συνδεθούμε με τη μνήμη, ακούγοντας παλαιό εμβληματικό μοτίβο-με λόγια σημερινά, καταγγελία περί της «κατάντιας τού σημερινού ΚΚΕ», όπως αναφέρει σαφώς ο στίχος τους.

Και εξηγούμαι: Η μελωδία, η γνωστή ως Katyusha, προερχόμενη από τόπους μαρτυρικούς τής πρώην κραταιάς Σοβιετικής Ένωσης, που πήρε στους ώμους της μεγάλο βάρος και κόστος τής χιτλερικής αγριότητας  στα χρόνια του ‘Β παγκόσμιου, όταν το αίμα και η οδύνη ήταν μόνιμο τοπίο στις χώρες και τους λαούς που ενεπλάκησαν στον φριχτό εκείνο πόλεμο και συνδέθηκε συναισθηματικά με εκείνους τους αγώνες, που έστειλαν στη θυσία εκατομμύρια κόσμου.

Να συνεχίσω τις μακάβριες σκέψεις; Να φτιάξω ένα απόλυτα γκρίζο τοπίο εκείνων των καιρών; Να μαυρίσω τις ψυχές μας ακόμα περισσότερο ξαναφέρνοντας τον ζόφο που, εβδομήντα χρόνια αργότερα, εξακολουθεί να φωλιάζει στις ψυχές όσων άμεσα ή έμμεσα υπέστησαν τα βάρη εκείνης της ιστορικής-απάνθρωπης εποχής; Ας μη το συνεχίσω. Θα αναφέρομαι σε αυτονόητα πράγματα και θα σας κουράσω.

Οι εποχές και τα ιστορικά γεγονότα, με λίγα λόγια αυτά που μας έθρεψαν, γέννησαν λογοτεχνικά κείμενα, μαρτυρίες, ποίηση, εικαστικά δρώμενα, τραγούδια, ύμνους και ήχους. Η Katyusha, εμβληματική παγκόσμια μελωδία, έγινε ύμνος που χαρακτήρισε μια εποχή αγώνων και αγωνίας. Τώρα, στα χέρια σημερινών ροκ-σταρ, προβάλλεται από το περιοδικό ΜΕΤΡΟ για να μας πει πως οι σημερινοί ηγέτες τού ΚΚΕ εκμεταλλεύτηκαν το παλλαϊκό έπος, την παλαιά τραγωδία τής θυσίας τόσων αγωνιστών και απλών θυμάτων, για να μεταβληθούν σε: «Αριστεριτζήδες πυροσβέστες/εργατοπατέρες του λαού/λοβοτομημένες μαριονέτες/του υπαρκτού του σουρεαλισμού» (και άλλα πολλά…)

Άκουσα το τραγουδιστικό… πυροτέχνημα, ομολογώ, με μια αποστροφή, όχι τόσο για την όποια θεμιτή κριτική προς το ΚΚΕ (όλα και όλοι κρίνονται), αλλά αυτό το μοτίβο, η Katyusha, έχει εισχωρήσει στον εγκέφαλο ως κάτι το μνημειακό, κάτι σαν σήμα θυσίας, κάτι που απαιτεί έναν απόλυτο σεβασμό! Ίσως να υπερβάλλω και να θεωρώ τα σύμβολα ως ανέγγιχτες ιδέες, είδωλα που θα πρέπει να μένουν αναλλοίωτα και άφθαρτα μέσα στο χρόνο. Επί πλέον, να προστατεύονται από τους μεταγενέστερους ως κειμήλια.

Οι Πανούσης και Αγγελάκας, άξιοι πρωταγωνιστές του είδους που υπηρετούν, επέλεξαν το μοτίβο της Katyusha για να συνδέσουν τη μνήμη με την καταγγελία προς ένα κόμμα που, όντως, στηρίζει την (όποια) αίγλη του στους παλαιούς αγώνες και στο αίμα που χύθηκε από εκείνους τους παλαιούς κομμουνιστές-θύματα. Θεωρώ πως η υπερβολή έγκειται στη σκέψη τους να ντύσουν» την όποια κριτική τους μέσα από τη μελωδία τής Katyusha που τόσο πολύ συνδέει τη μνήμη στην Ελλάδα, αλλά και σε όλη την ανθρωπότητα, με τους αγώνες ενάντια στον φασισμό.

Με λίγα λόγια, θα πω πως και ο σαρκασμός (όπως και η σάτιρα), έχουν τα ηθικά όριά τους μέσα στην τέχνη. Δεν είναι φυσικά γραμμένο πουθενά αυτό. Είναι όμως μια άτυπη «συμφωνία» που καταγράφεται στο εθιμικό Δίκαιο της ανθρωπότητας. Να τις πούμε κόκκινες γραμμές; Έστω. Θα προτιμούσα να έφτιαχναν ένα δικό τους μοτίβο οι δύο συντελεστές, μια δική τους μουσική ατμόσφαιρα που να μας παρασέρνει στον συναισθηματισμό που επιθυμούν. Όχι όμως στο δάνειο μιας μνήμης που σηματοδοτεί το αφήγημα μιας μαύρης, αλλά και συνάμα ηρωικής εποχής… Δεν λέω πως είναι η πρώτη φορά που δοκιμάζεται μια τέτοια συνταγή στην τραγουδοποιΐα, μοιάζει όμως πάντα ως φάρσα να ακούγονται τόσο σκληρά λόγια κριτικής, από ανθρώπους τού τραγουδιού οι οποίοι ομολογουμένως δεν λάσπωσαν, δεν μάτωσαν και δεν διακινδύνευσαν τίποτα στον πολιτικό τους βίο. Μιλούν από την πολυθρόνα τους και διαθέτουν την άνεση να ρίχνουν τα δηλητηριώδη βέλη τους με άνεση και ελευθερία, μέσα σε μια αγορά και μια Δημοκρατία που επιτρέπει τα πάντα σε λόγο, εικόνα και ήχο:

«οι σφραγιδοκράτες νταβατζήδες

κοροϊδεύουνε την εργατιά.»

Το ξέρω. Στο αθέατο πλάνο τού σημερινού ελληνικού κόσμου, μια τέτοια «κριτική» από δυο τόσο δημοφιλείς περσόνες τού τραγουδιού και της σάτιρας, κάνει καλές πωλήσεις και βοηθάει τους επικοινωνιακούς-καταναλωτικούς στόχους ενός περιοδικού. Έστω χτυπώντας ένα κόμμα που, θεωρώ κι εγώ, πως δεν θα βγει ποτέ του από την αυτιστική θεώρηση της κομμουνιστοϋπνηλίας…

 

Νότης Μαυρουδής

About Νότης Μαυρουδής

Κιθαριστής-Συνθέτης-Μουσικοπαιδαγωγός-Αρθρογράφος τύπου και ραδιοφώνου-Διευθυντής του www.tar.gr
This entry was posted in σχολιακια. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s